بنام خدا
گروههای خونی جه زمانی بوجود می آیند؟
اولین سیستم الو آنتی ژنی شناخته شده در انسان ,مجموعه انتی ژنهای سطحی بر روی گلبولهای قرمز خون,سیستم آنتی ژنی ABOمی باشدتفاوت آنتی ژنهای خونی بین افرا د افراد دهند ه(Donore) و گیرنده(recepient)خون از نظر این سیستم منجر به محدود شدن واکنشهای انتقال خون می شود که علت ان هموگلوتیناسیون (رسوب دادن گلبولهای قرمز بیگانه توسط آنتی بادیها )و نهایتا تخریب گلبولهای رسوب داده شده توسط کمپلمان یا سیستم مکمل می باشدکه واکنش انتقال خون نامیده می شود.
تا کنون بیست نوع سیستم گروه خونی با بیش از 600نوع آنتی ژن شناخته شده است .که کاربرد های مفیدی در زمینه1- اتقال خونهای سازگار2- ,پزشکی قانونی3-حل اختلافات اصل و نسبی(احتمال لینکه یک فرد غریبه بطور شانسی دارای تمام باندهای DNAیک پدر واقعی باشد9- 10است که احتمال خیلی ناچیزی است)و هم چنین4- ارتباط گروههای خونی با برخی از بیماریها( مثلا بررسی اماری نشان می دهد افرد دارای گروه خونی Aمستعد بیماری سرطانهای دستگاه گوارش و افرا ی با گروه خونی Oزخم معده یا اثنی عشر می باشند)دارند .ولی سیتم گروه خونی ABOبدلیل فراوانی آن در جهان وجود آنتی بادی بطور طبیعی بر ضد آنتی ژنهای A,Bدر سرم افراد و پراکندگی وسیع این آنتی ژنها در سطح تمام بافتها و مایعات بدن از اهمیت خاصی برخوردار است
0پراکندگی گروههای خونی ABO در ایران بترتیب ذیل می باشد.
|
|
A |
B |
AB |
O |
|
|
19.88-37.44 |
13.27-32.42 |
4.43-9.92 |
31.01-50.44 |
که فراوانترین گروه خونی گروه خونی Oو کمترین گروه خونی ABمی باشد.
گروههای خونی متعدد چگونه بوجود می آیند ؟
این آنتی ژنها بصورت گلیکو اسفنگو لیپید بر سطح گلبول های قرمز بروز می کند تمام افراد یک گلیکان مرکزی بنام آنتی ژن Oرا می سازند که به یک اسفنگو لیپید متصل است یک لوکوس ژنتیکی منفرد موجود بر کروموزوم شماره 9سه نوع آلل یک آنزیم گلیکوزیل ترانسفراز را کد می کنند.
افرادی با ژنوتیپ ii(گروه خونیo)دارای آلل Oمی باشند که محصول ژنی این آلل فعالیت آنزیمی ندارددر حالیکه محصول آلل Aکه در گروه های خونی A,ABوجود دارد آنزیمی است که یک قطعه N-استیل گلوکز آمین را به اسفنگو لیپید آنتی ژن O متصل می کند .و انزیم حاصل از الل Bبا اضافه کردن گالاکتوز به آنتی ژن O آنتی ژن B را می سازد و افراد دارای گروه خونی ABهر دو آنتی ژن AوBدر اثر اضافه شدنN- استیل گلوکوز امین به گلوکان مرکزی بوجود می آیند.
آنتی زنهای گروه خونی ABO علاوه بر گلبولهای قرمز بر سطح برخی از میکروبها مانند استرپتوکوک پنومونیه ,برخی از دانه های گیاهی Ulex europaeus ,معمولا سبزیجات Legumes وجود دارند .و عصاره دانه نخودDolichios biflorius قادر است بطور اختصاصی گلبولهای قرمز را آگلوتینه نماید.
آنتی بادیهای گروه خونی B,Aاز کلاس IgMمی باشد.ولی در سرم دارندگان گروه خونی Oبیشتر از کلاس IgGو مقداری نیز از نوع IgM است. در مایعات بدن نیز ممکن است بطور طبیعی IgAضد آنتی ژنهای A,B مشاهده شود. ولی آنتی بادیهایی که بعد از انتقال خون ناسازگاریا حاملگی بوجود می آیند بیشتر از کلاس IgGمی باشند . نوزادا ن در بدو تولد فاقد این آنتی با دیها هستند ولی بتدریج با افزایش سن در اثر تماس با انتی ژنهای A.Bدر طبیعت (موجود در غذا ها یا میکروبها ) از سن 3 ماهگی شروع به سنتز می کنند و تا 6 ماهگی طول می کشد تا ساخته شوند(واکنش متقاطع) بنابر این نوزادی با گروه خونی Bنسبت به آنتی ژن Bخودی تحمل دلرد ولی بر علیه آنتی ژنهایA وارد شده به بدن آنتی بادی ترشح می کندو افرا د با گروه خونی Oچون نسبت به هر دو آنتی ژن تحمل ندارند هر دو آنتی بادی در خونشان ساخته می شود .
آنتی بادیهای گروه خونی B,Aاز کلاس IgMمی باشد.ولی در سرم دارندگان گروه خونی Oبیشتر از کلاس IgGو مقداری نیز از نوع IgM است. در مایعات بدن نیز ممکن است بطور طبیعی IgAضد آنتی ژنهای A,B مشاهده شود. ولی آنتی بادیهایی که بعد از انتقال خون ناسازگاریا حاملگی بوجود می آیند بیشتر از کلاس IgGمی باشند . نوزادا ن در بدو تولی فاقد این آنتی با دیها هستند ولی بتدریج با افزایش سن در اثر تماس با انتی ژنهای A.Bدر طبیعت (موجود در غذا ها یا میکروبها ) از سن 3 ماهگی شروع به سنتز می کنند و تا 6 ماهگی طول می کشد تا ساخته شوند.
افرادی با گروه خونی O بدلیل نداشتن انتی ژن می توانند به همه گروههای خونی خون اهدا کنند به این گروه دهنده همگانی (Universal donors)گویند.گروه خونی ABچون آنتی بادی ضد A,Bدر بدنشان ساخته نمی شود می توانند خون همه دهندگان را تحمل کنند و واکنش انتقال خون صورت نمی گیردوبنابر این گیرنده همگانی (Universal recipient)نامیده می شوند.(آنتی بادی های موجود در سرم فرد دهنده هنگام انتقال خون درسرم فرد گیرنده رقیق می شود و پاسخ اولیه حادی ایجاد نمی کنند و واکنش های انتقال خون در اثر پاسخ های ثانویه به انتی ژنهای موجود بر روی گلبولهای قرمز ایجاد می شوند)
آیا گروه خونی ABبهترین گروه خونی است
درپا سخ باید گفت که همان گلیکو اسفنگولیپیدی که شاخص های ABOرا می سازد می تواند بوسیله سایر گلیکو ترانسفراز ها تغییر کند و گرو ههای خونی فرعی را بوجود آورد این افراد بخشی از ساختمان آنتی ژنی آن گروه خونی را ندارند بنابر این هنگام انتقال خون باید از خون مانند خودشان استفاده کرد در غیر اینصورت علیه خون تزریق شده حساس شده و پاسخ های ایمنی ثانویه شدیدی را در انتقال خونهای مکرر ایجاد می کنند
منابع
1- ایمونولوژی سلولی و مولکولی ابوالعباس .ترجمه دکتر ماهرو میر احمدیان1379
2- اصول و تفسیر آزمایشهای سرولوژی بالینی تالیف دکتر پرویز پاکزاد1380
3- ایمونولوژی رویت ترجمه دکتر بهرام قاضی جهانی1998
+ نوشته شده توسط محمد تقی قربانی در یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387 و ساعت
16:34 |